Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), jeopolitik çatışmalarla bağlantılı olarak sivil deniz taşımacılığına yönelik saldırıların sona ermesi çağrısında bulundu. Örgütün yönetim konseyi, seyrüsefer özgürlüğünün, uluslararası hukukun ve denizcilerin güvenliğinin korunması gerektiğini bir kez daha vurguladı.
Bu çağrı, IMO Konseyi'nin 137. dönem toplantısını tamamlamasının ardından geldi. Konsey, Hürmüz Boğazı ve çevresinde ticari gemilere yönelik saldırıları kınayan bir karar kabul ederken, Karadeniz ve Azak Denizi'nde yeniden yaşanan olaylar, uluslararası deniz taşımacılığının karşı karşıya olduğu süregelen riskleri bir kez daha gözler önüne serdi.
IMO Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, Konsey'in uluslararası deniz taşımacılığına yönelik devam eden tehditleri ve seyrüsefer hak ve özgürlüklerinin korunması gereğini ele aldığı sırada, ticari gemilere yönelik saldırıları 'bir kez daha' gündeme getirmek zorunda kaldığını söyledi.
Dominguez, 'Azak Denizi ve Karadeniz'de faaliyet gösteren sivil ticari gemilere yönelik geçtiğimiz hafta boyunca gerçekleştirilen saldırıları' şiddetle kınadığını belirtti. Son olayların uluslararası dikkati Hürmüz Boğazı ve çevresindeki duruma çektiğini ancak dünyanın, denizcilerin dünyanın diğer bölgelerinde de ciddi tehditlerle karşı karşıya olduğu gerçeğini gözden kaçırmaması gerektiğini vurguladı.
Dominguez ayrıca, 'nerede olursa olsun, jeopolitik çatışmalardan kaynaklanan sivil ticari gemilere yönelik tüm haksız saldırıları' kınadı. Bu tür eylemlerin denizcileri tehlikeye attığını, seyrüsefer güvenliğini tehdit ettiğini, küresel tedarik zincirlerini bozduğunu ve uluslararası deniz taşımacılığının dayandığı ilkeleri zayıflattığını söyledi.
Genel Sekreter, çatışmalara taraf olan tüm tarafları, masum ticari deniz taşımacılığını veya deniz çevresini tehlikeye atacak eylemlerden kaçınmaya çağırdı. Tarafların uluslararası hukuka saygı göstermelerini ve denizcilerin korunmasını sağlamalarını istedi. Dominguez, 'Denizciler asla tarafı olmadıkları çatışmaların kurbanı olmamalıdır' diyerek, nerede görev yaparlarsa yapsınlar her denizcinin güvenlik içinde çalışmayı hak ettiğini vurguladı.
Bu arada IMO Konseyi, uluslararası seyrüsefer için kullanılan boğazlardan geçiş hakkının tehdit edilmemesi, engellenmemesi, reddedilmemesi, geciktirilmemesi, zorlaştırılmaması veya askıya alınmaması gerektiğini bir kez daha teyit etti.
Konsey ayrıca, kıyı devletlerinin hayati deniz yollarındaki trafiği düzenlemek için alacakları her türlü önlemin, Uluslararası Denizde Can Güvenliği Sözleşmesi (SOLAS) kapsamındaki IMO düzenlemelerine uygun olarak yürütülmesi gerektiğini yineledi.
Özellikle Hürmüz Boğazı'na değinen Konsey, sivil ticari gemilere yönelik saldırıları kınadı ve Orta Doğu'da gerilimin düşürülmesi çağrısında bulundu.
Ayrıca Konsey, bölgedeki kıyı devletleri arasında yapılacak herhangi bir düzenlemenin, IMO tarafından 1968'de kabul edilen uluslararası kabul görmüş trafik ayırım düzeninden tüm gemilerin ayrım gözetilmeksizin ve engellenmeden geçiş hakkını garanti etmesi gerektiğini vurguladı.
Konsey, boğazdan geçişin, IMO Sözleşmesi de dahil olmak üzere uluslararası hukuka uygun olarak geçiş ücreti ve harçtan muaf olması gerektiğini bir kez daha teyit etti.
Konsey daha sonra Genel Sekreter'den, güvenli deniz trafiğini ilerletebilecek seçenekleri araştırmasını ve boğazdan engelsiz seyrüseferin koordineli ve sürdürülebilir bir şekilde yeniden sağlanması için kıyı devletleri, diğer IMO üye devletleri ve denizcilik sektörüyle birlikte çalışmasını istedi.
Bunun yanı sıra Konsey, Endonezya, Malezya ve Singapur'un Malakka ve Singapur Boğazları'nı ortak yönetme konusundaki deneyimlerine ilişkin paylaştığı bilgileri inceledi. Bu ülkeler, hükümetler ve denizcilik sektörünü bir araya getirerek sorumlulukları paylaştıkları bir işbirliği mekanizması yürütüyor.
Konsey, ilgili üye devletleri ve diğer paydaşları, mekanizmanın Seyrüsefer Yardımları Fonu'na ve IMO Malakka ve Singapur Boğazları Güven Fonu'na mali veya ayni katkıda bulunmayı değerlendirmeye davet etti. Bu fonlar, dünyanın en önemli deniz yollarından birinin sürekli işletilmesini destekliyor.
