ABD ile İran arasında Lucerne'de yapılan üst düzey görüşmelerde temkinli ama anlamlı ilerleme kaydedildi. Ancak Cuma günü yaşanan sınırlı gerginlik, sürecin ne kadar kırılgan olduğunu ortaya koydu. Fiziksel enerji piyasalarındaki riskler hâlâ devam ediyor.
Haziran 2026'da Versay'da imzalanan İslamabad Mutabakatı, ABD ile İran arasındaki çatışmaya 60 günlük geçici bir ateşkes getirdi. Anlaşma, Washington'un ekonomik baskılara boyun eğmesiyle İran'a petrol ihracatı ve bankacılık alanında büyük tavizler verilmesini öngörüyor.
ABD, İsrail ve İran arasındaki savaş sona erdi ancak jeopolitik sonuçları yeni hissedilmeye başlandı. İyon Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Profesörü Sotiris Livas, savaşın başta belirlenen hedeflere ulaşılamadığı için ABD ve İsrail açısından başından itibaren kaybedildiğini söyledi. Kıbrıs, bu yeni dönemde güvenlik ve stratejik konumuyla doğrudan etkilenen ülkeler arasında.
Hürmüz Boğazı'nda bir tankere İran dronuyla saldırılmasının ardından ABD ve İran karşılıklı saldırılarını sürdürüyor. Başkan Trump'ın 'işi askerî olarak tamamlama' uyarısına İran, Kuveyt ve Bahreyn'deki ABD tesislerine füze ve drone saldırılarıyla yanıt verdi. İki haftalık ateşkes anlaşması ihlal edilirken taraflar birbirini suçluyor; İran boğazda ve Lübnan'da kontrol sağlamaya çalışırken ABD şiddete şiddetle karşılık verileceğini belirtiyor.
ABD ordusu, Hürmüz Boğazı'nda bir kargo gemisine düzenlenen İran insansız hava aracı saldırısına misilleme olarak İran'daki askeri hedefleri vurdu. İran da karşılık verdiğini açıklarken iki ülke ateşkes ihlaliyle birbirini suçluyor. Petrol fiyatlarında düşüş yaşanırken ABD Dışişleri Bakanı Rubio Körfez ülkelerine güvence vermeye çalışıyor.
Birleşik Arap Emirlikleri Dışişleri Bakanı Şeyh Abdullah bin Zayed, İranlı mevkidaşı Abbas Arakçi ile yaptığı telefon görüşmesinde Hürmüz Boğazı'nda deniz koridorlarının korunması ve seyrüsefer serbestisinin sağlanması gerektiğini vurguladı. Bu görüşme, ABD-İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından iki ülke arasında gerçekleşen nadir bir kamu teması olarak kayıtlara geçti.
BM Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Hürmüz Boğazı'ndaki tahliye operasyonunu Singapur bayraklı Ever Lovely gemisine düzenlenen İHA saldırısı sonrası geçici olarak durdurdu. İran, boğazı kontrol etme hakkını yineleyerek ABD ve Körfez ülkelerine tepki gösterirken, Suudi Aramco Ras Tanura terminalinde yüklemelere yeniden başladı. Güney Kore de üç gemisini bölgeden tahliye edeceğini açıkladı.
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Hürmüz Boğazı krizinde mahsur kalan 11 binden fazla denizcinin tahliyesi için koordineli bir plan başlattı. Örgüt, bölgedeki gemilere doğrudan temas kurulana kadar yerlerinde kalmaları talimatını verdi.
ABD ile İran arasındaki geçici anlaşma petrol fiyatlarını düşürse de, uzmanlar enerji piyasalarında hemen normale dönülmeyeceği konusunda uyarıyor. Hürmüz Boğazı'ndaki toparlanma aylar alırken, Doğu Akdeniz ve Kıbrıs uzun vadede stratejik bir kazanan olarak öne çıkıyor.
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ve Umman'ın öncülüğünde, Hürmüz Boğazı'nda mayın riski nedeniyle kullanılamayan normal güzergahlar yerine geçici hatlar açılarak Basra Körfezi'ndeki 500-600 mahsur geminin tahliyesine başlandı. ABD-İran ateşkes çerçevesiyle hayata geçen kontrollü geçişler sürerken, tanker navlunlarındaki artış ve Körfez'e yeni petrol yükü girişlerinin kısıtlanması dikkat çekiyor.
ABD Başkanı Trump, İran'ın nükleer denetimleri 'sonsuza kadar' kabul ettiğini iddia ederken, Tahran bu iddiayı kesin bir dille yalanladı. İki ülke arasında imzalanan barış çerçeve anlaşmasının detayları konusunda yaşanan derin görüş ayrılıkları, kalıcı bir barışın önündeki en büyük engel olarak öne çıkıyor.
ABD ve İran, İsviçre'deki ilk tur müzakerelerde 60 gün içinde kalıcı bir barış anlaşmasına varmak için yol haritası üzerinde anlaşırken, ABD Tahran'a 60 günlük yaptırım muafiyeti tanıdı. Lübnan'daki çatışmaların sonlandırılması ve Hürmüz Boğazı'ndaki güvenli geçiş için mekanizmalar kuruldu, ancak nükleer denetimler ve donmuş varlıkların kullanımı konusunda taraflar arasında çelişkili açıklamalar dikkat çekti.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile nükleer müzakerelerin sürdüğü bir dönemde, stratejik Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere 'geçiş ücreti' uygulanması tehdidinde bulundu. Bu hamle, küresel petrol ticaretinin yaklaşık üçte birinin geçtiği bu kritik su yolunda tansiyonu yükseltirken, İran ile varılması muhtemel bir anlaşmanın geleceğini de belirsizliğe sürüklüyor.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile barış görüşmeleri için İsviçre'nin Bürgenstock bölgesine ulaştı. 60 günlük ateşkes sağlanırken, İran Devrim Muhafızları'nın Hürmüz Boğazı'nı kapattığı yönündeki açıklamaları ve Lübnan'daki kırılgan ateşkes süreci müzakereleri zorlaştırıyor.
İran, ABD ve İsrail'in ateşkes ihlali yaptığı gerekçesiyle Hürmüz Boğazı'nı gemi trafiğine kapattığını duyurdu. Tahran, bu hamleyi 'ilk adım' olarak nitelendirirken, saldırganlık devam ederse daha ileri tedbirler alınacağı uyarısında bulundu.
Al Arabiya, ABD ile İran arasında bir taslak anlaşma yayınladı. Anlaşma, ateşkes, yaptırımların hafifletilmesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını içeriyor.
Büyük bir nakliye şirketi, İran'la varılan anlaşmaya rağmen Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin yeniden başlamasının haftalar alacağını duyurdu. Anlaşma olumlu bir adım olsa da, operasyonel ve güvenlik gerekçeleriyle transitin hemen normale dönmeyeceği belirtildi.
ABD ile İran arasında varılan ön anlaşma petrol fiyatlarını düşürürken, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına rağmen nakliye sektörü temkinli yaklaşıyor. 600'den fazla gemi Basra Körfezi'nde mahsur durumda ve normalleşmenin yavaş olması bekleniyor.
ABD Başkanı Trump, İran'la Körfez'deki çatışmayı sona erdirmek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak üzere ön anlaşmanın imzalandığını duyurdu. 60 günlük ateşkesi öngören bu diplomatik adım piyasaları rahatlatsa da Lübnan'daki İsrail varlığı, nükleer program ve bölgesel ittifaklar konusundaki devam eden anlaşmazlıklar nedeniyle belirsizliğini koruyor.
Fransa ve İngiltere, Hürmüz Boğazı'nda güvenlik misyonu için baskı yaparken, İran'ın tutumu anlaşmanın geleceği açısından belirleyici olacak. Ateşkesin yaklaştığı bir dönemde bu misyon, bölgedeki güç dengelerini etkileyebilir.
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), ABD ile İran arasında varılan barış anlaşmasını memnuniyetle karşıladı. Kıbrıs, bölgedeki 19 gemisi ve denizcilik çıkarları nedeniyle gelişmeleri yakından takip ediyor. Anlaşma kapsamında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve 500 geminin güvenli geçişi için koordinasyon çalışmaları başlatılacak.
ABD ve İran arasında Hürmüz Boğazı'nın açılmasını ve nükleer müzakerelerin başlamasını öngören çerçeve anlaşmanın Pazar günü imzalanacağı duyurusu sonrası petrol fiyatlarında sert düşüş yaşandı. Tahran yönetimi ise petrol yaptırımlarının hafifletilmesi ve dondurulan varlıkların serbest bırakılmasını içeren taslak üzerinde henüz nihai bir karara varmadığını belirtti.
ABD Başkanı Donald Trump, İran ile barış anlaşmasının bu hafta sonu Avrupa'da imzalanabileceğini duyurdu. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, anlaşmanın büyük kısmının sonuçlandığını ancak nihai kararın henüz verilmediğini açıkladı. Anlaşmanın imzalanması halinde Hürmüz Boğazı'nın resmen açılması bekleniyor.
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Genel Sekreteri Arsenio Dominguez, denizcileri ciddi tehlikeye atmanın hiçbir ticari veya operasyonel gerekçesi olmadığını belirtti. Dominguez, Hürmüz Boğazı'nda güvenilir güvenlik garantileri olmadan seyreden gemilere ilişkin endişelerini dile getirdi.