ABD Başkanı Donald Trump, önümüzdeki iki ila üç hafta içinde İran'a yönelik askeri saldırıları yoğunlaştıracağını açıkladı. Bu açıklama çatışmanın yakın zamanda sona ereceği umutlarını boşa çıkarırken, petrol fiyatlarını yükseltti ve borsaları düşüşe geçirdi.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik askeri operasyonların önümüzdeki iki-üç hafta içinde yoğunlaştırılacağını açıkladı. Konuşma sonrası Brent petrol yüzde 5 artarak 106 doları aştı, küresel borsalar sert düşüş yaşadı. Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ilişkin somut bir plan sunulmadı.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran'a karşı sürdürülen savaşta önümüzdeki günlerin belirleyici olacağını açıkladı. İran Devrim Muhafızları ise Microsoft, Google, Apple gibi 18 ABD şirketini hedef alacaklarını duyurdu. Bir aylık çatışma bölgeye yayılmaya devam ederken petrol fiyatları rekor aylık artışa yöneldi.
AB Enerji Bakanları, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasının ardından enerji güvenliğini değerlendirdi. Kıbrıs Enerji Bakanı Michael Damianos, AB'nin enerji arzının şimdilik güvende olduğunu ancak fiyat dalgalanmalarına karşı savunmasız kaldığını açıkladı. Ham petrol fiyatı varil başına 105 dolara yaklaştı.
Ortadoğu'daki savaşın sürmesi küresel piyasaları derinden etkiliyor. Brent petrol aylık bazda yüzde 56 ile tarihi rekor artışa yönelirken, Asya borsaları 2020'den bu yana en sert aylık düşüşle karşı karşıya. Enflasyon endişeleri faiz beklentilerini tersine çevirdi, dolar güvenli liman olarak güçleniyor.
İran, Dubai açıklarında tam yüklü bir ham petrol tankerini vurarak ateşe verdi. ABD Başkanı Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı açmaması halinde ülkenin enerji tesislerini ve petrol kuyularını yok edeceği tehdidinde bulundu. Çatışma Ortadoğu genelinde yayılarak enerji arzını ciddi şekilde aksattı.
Denizcilik araştırma firması Drewry, Orta Doğu çatışmasının gemi işletme maliyetlerinde yavaş ama kalıcı bir artışa yol açabileceği uyarısında bulundu. Yüksek petrol fiyatları, yağlayıcılardan kuru havuz bakımına kadar geniş bir maliyet yelpazesini etkileyecek.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı açmaması halinde enerji tesislerinin ve petrol kuyularının imha edileceği uyarısında bulundu. İran ise ABD'nin barış tekliflerini 'gerçekçi olmayan, mantıksız ve aşırı' olarak nitelendirdi. Bir aydır süren çatışma bölgede yayılarak binlerce kişinin ölümüne, enerji arzının aksamasına ve küresel ekonomide sarsıntıya yol açtı.
Pakistan borsasında KSE-100 Endeksi, Orta Doğu'daki artan gerilim nedeniyle 7.000 puandan fazla düşerek 144.656 seviyesine geriledi. Küresel risk iştahının azalması piyasaları baskı altına alırken, Brent ham petrol fiyatları tarihi aylık artış kaydetti.
İran, İsrail'e çok sayıda füze fırlattı ve 'saldırganı cezalandıracağını' ilan etti. İsrail Tahran'daki askeri altyapıyı vururken, Yemen'deki Husiler de İsrail'e drone saldırısı düzenledi. Petrol fiyatları yükselirken Pakistan, savaşı sona erdirmek için arabuluculuk görüşmeleri hazırlıyor.
İsrail ordusu, İran'ın birden fazla füze dalgası fırlattığını ve Yemen'den de ikinci kez saldırı düzenlendiğini açıkladı. ABD-İsrail savaşının başlamasından bu yana Yemen'den gelen ikinci saldırı olarak kayıtlara geçen olayda, Husi milisleri çatışmayı daha da genişletti. Petrol fiyatları rekor seviyelere yükselirken küresel ekonomi ciddi baskı altına girdi.
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, İran savaşının tetiklediği yakıt fiyat artışlarına karşı akaryakıt vergisini üç aylığına yarıya indirdiklerini açıkladı. Hükümet ayrıca spot yakıt kargolarının satın alımını devlet kredi kuruluşu aracılığıyla garanti altına alacak.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın yeni liderlerinin 'çok makul' olduğunu ve bir anlaşmaya varılacağını düşündüğünü söyledi. Pakistan, Washington ile Tahran arasında arabuluculuk yaparak İslamabad'da görüşmelere ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Bu sırada İsrail, İran'a yoğun hava saldırılarını sürdürürken petrol fiyatları rekor seviyelere çıktı.
Pakistan, İran savaşını sona erdirmek için Türkiye, Mısır ve Suudi Arabistan dışişleri bakanlarını İslamabad'da bir araya getirdi. Görüşmelerde Hürmüz Boğazı'nın deniz ticaretine yeniden açılmasına yönelik teklifler ele alındı. Mısır'ın Süveyş Kanalı benzeri bir ücret yapısı önerdiği ve üç ülkenin boğazdaki petrol akışını yönetecek bir konsorsiyum kurma planını tartıştığı bildirildi.
ABD'nin İran'a yönelik askeri operasyonu küresel petrol piyasalarını alt üst etti. Brent petrol varil fiyatı 70 dolardan 100 doların üzerine fırlarken, ABD'de benzin fiyatları bir haftada yüzde 11 arttı. Uzmanlar, krizin uzaması halinde fiyatların galon başına 5 dolara ulaşabileceğini ve bunun ara seçimlerde Trump'a ağır bedel ödetebileceğini belirtiyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Körfez'deki savaşın haftalar içinde sona ereceğini ve kara kuvveti kullanmadan tüm hedeflere ulaşılabileceğini söyledi. Washington, İran'a gönderilen 15 maddelik teklife resmi yanıt beklerken, Brent petrol 112 dolara yaklaştı.
Batılı müttefikler Hürmüz Boğazı'nı koruma çabası içindeyken, Kızıldeniz'deki milyarlarca dolara mal olan başarısız operasyonun dersleriyle yüzleşiyor. Küresel petrol ve doğal gaz arzının beşte birinin geçtiği boğazı İran kapatırken, uzmanlar İran'ın askeri kapasitesinin Husilerden çok daha üstün olduğu konusunda uyarıyor.
İran, İsrail'e birden fazla dalga halinde füze saldırısı düzenledi. ABD Başkanı Trump'ın "verimli görüşmeler" yapıldığı yönündeki açıklamasını İran Meclis Başkanı Qalibaf "piyasaları manipüle etmek için üretilmiş sahte haber" olarak nitelendirdi. Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapatılmasının tetiklediği enerji krizi küresel piyasaları sarsmaya devam ediyor.
İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın kapatılması küresel enerji arzını ciddi şekilde vurdu. Kıbrıs, yüzde 88'lik enerji ithalat bağımlılığıyla AB'nin en savunmasız ülkeleri arasında yer alırken, petrol ve elektrik fiyatlarında yüzde 25 ila 50 arasında artış bekleniyor.
ABD-İran savaşının kısa sürede çözülmesinin uzak olduğu bir ortamda, ham petrol fiyatlarının varil başına 95 dolarda seyretmeye devam etmesi ve yıl sonuna kadar ancak 70 dolara gerilemesi bekleniyor. Hürmüz Boğazı'nın İran tarafından mayınlanması, enerji piyasalarının ötesinde nakliye, petrokimya, gübre ve gıda fiyatlarını da doğrudan etkiliyor.
Avrupa borsaları petrol fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle üst üste üçüncü gün yükselirken, STOXX 600 endeksi yüzde 0,5 artışla 605,59 puana ulaştı. Yatırımcılar ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz kararını ve güncellenmiş projeksiyonlarını bekliyor.
Körfez'deki enerji altyapısına yönelik drone saldırıları petrol fiyatlarını yükseltti. Finansal danışmanlık şirketi deVere Group CEO'su Nigel Green, birkaç bin dolarlık drone'ların milyarlarca dolarlık tesisleri tehdit ettiğini belirterek yatırımcıları uyardı.
İran savaşının üçüncü haftasına girilirken Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması günlük 20 milyon varil petrolün piyasalara ulaşmasını engelliyor. Bloomberg analizine göre boğaz bir ay kapalı kalırsa Brent petrol 100-105 dolara, üç ay kalırsa 164 dolara çıkabilir.
Bağımsız finans danışmanlık şirketi deVere Group CEO'su Nigel Green, enerji piyasalarındaki dalgalanma ve yeniden alevlenen ticaret gerginliklerinin piyasalar üzerinde "ikili baskı" oluşturduğu uyarısında bulundu. Brent petrol perşembe günü varil başına 100 doların üzerine çıkarken, Trump yönetimi 16 büyük ticaret ortağına yönelik yeni soruşturmalar başlattı.